radio

Poradnik radioamatora

 

 


Menu

Schematy OR

Antena UKF

Schematy Tv

Katalogi

Kalkulator rezystancji

Kalkulator pojemności

Telewizory plazmowe
i LCD


 Przestrajanie UKF

Konieczność przestrajania odbiorników radiowych wynika z różnicy w systemach nadawania. W Polsce w okresie PRL-u obowiązywał standard OIRT gdzie pasmo UKF obejmowało zakres od 65,5 MHz do 74 MHz. Jest to inny zakres niż w standardzie CCIR: od 87.5 MHz do 108 MHz. Radia przywożone w tym czasie z Europy zachodniej wymagały przestrajania UKF-u. Obecnie wszystkie stacje radiowe przeszły na zakres obowiązujący w standardzie CCIR, więc nie ma potrzeby przestrajania odbiorników przywiezionych z zachodu. Problem ten dotyczy jednak starych odbiorników wyprodukowanych w Polsce. Przestrajanie z OIRT na CCIR jest trudniejsze niż w przeciwnym kierunku, bo nowe pasmo UKF jest trzy razy szersze. Jest kilka metod przestrajania, które różnią się ceną i uzyskanym efektem.

Wymiana głowicy UKF

Najlepszą jakość uzyskuje się wymieniając całą głowicę UKF na nową, dostosowaną do standardu CCIR. Produkowane są głowice uniwersalne umożliwiające łatwą adaptacje do większości odbiorników. Jeśli głowica przestrajana jest napięciem warikapowym, przeróbka ogranicza się do jej wymiany i odpowiedniego podłączenia kilku przewodów. Gdy głowica strojona jest kondensatorem obrotowym, to dochodzi jeszcze problem dostosowania mechanicznego napędu skali. Większe problemy sprawią radia z syntezą częstotliwości lub gdy nie ma miejsca na inny typ głowicy, wtedy lepiej wybrać inną metodę przestrajania.

Konwerter UKF

Najprostsza metoda przestrajania to podłączenie dodatkowego konwertera UKF. Koszt płytki nie jest duży, podłączenie bardzo proste. w podstawowym wykonaniu wystarczą cztery przewody: masę, + zasilania, wyjście konwertera do wejścia głowicy i jego wejście do anteny. Taki konwerter z jednym zakresem ma podstawową wadę, obejmuje tylko jedną z trzech części pasma. Lepszym rozwiązaniem jest konwerter z przełącznikiem, którym można ręcznie wybierać trzy podzakresy UKF, przez co odbieramy wszystkie stacje. Trzeba pamiętać o jakości montażu, stosować najkrótsze przewody i dobrą masą przy samej głowicy. Konwertery mają dodatkową heterodynę, która przy niestarannym montażu jest źródłem dodatkowych zakłóceń w odbiorze.

Przestrajanie głowicy OIRT

Ta metoda jest najtańsza jednak przeznaczona jest dla bardziej doświadczonych elektroników. Trzeba zmieniać elementy w wejściowych obwodach rezonansowych i heterodynie oraz dokładne je dostroić aby uzyskać wymaganą szerokość pasma i właściwą czułość w całym jej zakresie. Najlepszy efekt strojenia uzyskuje się strojąc z pomocą wobuloskopu. Gdy nie posiadamy przyrządu należy kontrolować stacje na krańcach pasma, stosując zasadą, że dolną częstotliwość dostrajamy indukcyjnością obwodu rezonansowego, a górną pojemnością . Aby uzyskać odpowiedni zakres regulacji dla wyższej częstotliwości rezonansowej, w obwodach trzeba zmniejszyć wartość pojemności kondensatora i zwiększyć indukcyjność cewki. Indukcyjność można zwiększyć: ściskając zwoje cewki lub wkręcając głębiej rdzeń ferytowy. Prawidłowo przestrojona głowica powinna zapewnić jednakową czułość i równomierne rozmieszczenie stacji na skali zgodnie z tabelką:

OIRT (MHz) 65,5 67 68 69 70 71 72 73 74
CCIR (MHz) 87,5 91 93,5 96 98,5 98,5 103 105,5 108

Przedstawia poniżej gotową procedurę przestrajania głowic w niektórych odbiornikach:
nazwa: typ sprzętu:
Faust AS-205, AS-206, AS-211 Tuner stereo wieży Diora
RM 221, RM 222 Kasprzak Radiomagnetofon stereo
RB 3200 Kasprzak Radiomagnetofon stereo
Śnieżnik R-502 Radio monofoniczne




 

Elektronika - hobby